Oto Ekspertiz Nedir? Nelere Bakılır, Ne Kadar Sürer, Zorunlu mu?
Oto ekspertizde hangi kontroller yapılır, ne kadar sürer, hangi durumlarda yasal olarak zorunludur ve hangi paketi seçmelisiniz? İkinci el araç almadan önce bilmeniz gereken her şey.
Kısa cevap: Oto ekspertiz, ikinci el bir aracın boya-kaporta, motor, mekanik, elektronik ve güvenlik donanımlarının uzman ekip ve cihazlarla kontrol edilip yazılı rapora dökülmesidir. Kaporta-boya kontrolü yaklaşık 30 dakika, full ekspertiz 60–90 dakika sürer. Galeriler gibi araç ticareti yapan işletmeler, 8 yaşın ve 160.000 km'nin altındaki otomobilleri satmadan önce ekspertiz raporu almak zorundadır. Bireyler arası satışta zorunlu değildir ama en çok o zaman gereklidir.
Oto ekspertiz nedir?
Oto ekspertiz, aracın bugünkü gerçek durumunu satıcıdan bağımsız biçimde ortaya koyan teknik incelemedir. Amacı aracı "iyi" ya da "kötü" diye etiketlemek değildir. Amacı, alıcının neyi, hangi fiyata aldığını bilmesini sağlamaktır. Rapordaki her bulgu ya pazarlıkta kullanılabilir ya da sizi yanlış bir alımdan korur.
Ekspertizde nelere bakılır?
Kapsam seçilen pakete göre değişir. Kapsamlı bir ekspertizde şu kontrol grupları yer alır:
- Boya ve kaporta: Her parçada boya kalınlık ölçümü; orijinal, lokal boyalı, boyalı, düzeltmeli, sökülüp takılmış ve değişen parçaların tespiti. Şasi, podye ve direk gibi taşıyıcı bölgelerin kontrolü.
- Motor: Çalışma sesi, yağ ve su kaçakları, egzoz dumanı, kompresyon belirtileri ve conta yanık testi.
- Dyno performans testi: Motorun ürettiği gücün ölçülmesi. Kâğıt üzerindeki değerin çok altında çıkan güç, motor veya şanzıman sorununa işaret eder.
- Mekanik ve alt takım: Süspansiyon, amortisör, rotil, salıncak, aks, egzoz hattı ve alt gövde kontrolü.
- Fren, süspansiyon ve yanal kayma testleri: Fren gücü ve dengesinin, süspansiyonun ve tekerlek ayarının test cihazlarıyla ölçülmesi.
- OBD elektronik tarama: Beyin hafızasındaki arıza kodları, uyarı lambaları ve bazı araçlarda kontrol ünitelerindeki kilometre bilgisi. Kilometre tutarlılığı için önemlidir.
- Hava yastığı ve emniyet sistemleri: Airbag ve emniyet kemeri sistemlerinin durumu. Açılmış ve yenilenmiş hava yastığı ciddi bir kazanın izidir.
- İç-dış donanım, aydınlatma, cam ve lastikler: Klima, cam mekanizmaları, koltuklar, farlar, cam çatlakları, lastik diş derinliği ve üretim tarihi.
- Yol testi: Vites geçişleri, direksiyon, titreşim ve sesler.
Pilot Garage paketlerinde kontrol noktası sayısı, hızlı kaporta paketindeki 24 noktadan BLACK BOX paketindeki 641 noktaya kadar çıkar. Hangi pakette hangi grubun kaç noktayla kontrol edildiğini paket karşılaştırma tablosunda görebilirsiniz.
Ekspertiz ne kadar sürer?
- Kaporta-boya kontrolü: Yaklaşık 30 dakika
- Full (kapsamlı) ekspertiz: 60–90 dakika
Süre araç tipine ve yoğunluğa göre değişebilir. Bekleme yaşamamak için randevu almanızı öneririz. Satıcıyla aynı saatte gelirseniz rapor sonucunu yerinde birlikte konuşabilirsiniz.
Ekspertiz zorunlu mu? (2026 itibarıyla mevzuat)
Araç ticaretine ilişkin kurallar, 27 Ağustos 2024 tarihli ve 32645 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. Özetle:
- Araç ticareti yapan işletmeler (galeriler, yetki belgeli satıcılar), sattıkları ikinci el otomobil ve arazi taşıtları için satıştan önce TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip bir ekspertiz işletmesinden rapor almak ve raporu alıcıya vermek zorundadır.
- Model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar için bu rapor zorunlu değildir.
- Aynı yönetmelik, bu sınırların altındaki bazı taşıtlarda motor, şanzıman ve elektrik-elektronik sistemler için satıcı işletmeye 3 ay veya 5.000 km garanti yükümlülüğü getirir.
- Bireyler arasındaki satışta (sahibinden alımda) ekspertiz yasal zorunluluk değildir.
Mevzuat değişebileceği için galeriden alımda satıcıdan raporu ve garanti belgesini mutlaka yazılı olarak isteyin. Sahibinden alımda ise ekspertizi siz yaptırın, çünkü sizi koruyacak başka bir belge yoktur.
Ekspertiz raporu ne kadar geçerli?
Bireysel alım-satımda raporun yasal bir geçerlilik süresi yoktur. Rapor, aracın kontrol edildiği anki durumunu gösterir. Aradan geçen her gün ve her kilometre yeni bir değişiklik ihtimali demektir. Bu yüzden ekspertizi satış gününe en yakın zamanda yaptırın. Satıcının elindeki eski bir raporla yetinmeyin.
Ekspertize gelirken nelere dikkat etmeli?
- Önceden hasar kaydını ve kilometre geçmişini sorgulayın.
- Satıcıyla birlikte gelin. Ruhsatın araçta olduğundan emin olun.
- Aracın yakıtı test sürüşüne ve dyno testine yetecek kadar olsun.
- Paketi aracın yaşına ve fiyatına göre seçin. Pahalı ve yeni bir araçta kapsamlı paket, ucuz ve yaşlı bir araçta motor-kaporta ağırlıklı paket genelde mantıklıdır.
- Rapordaki bulguları satıcıyla konuşun, kaporayı ondan sonra verin.
Sık sorulan sorular
Ekspertiz ne kadar sürer?
Kaporta-boya kontrolü yaklaşık 30 dakika, full ekspertiz 60–90 dakika sürer.
Sahibinden araç alırken ekspertiz zorunlu mu?
Hayır, bireyler arası satışta yasal zorunluluk yoktur. Zorunluluk, araç ticareti yapan işletmelerin 8 yaş ve 160.000 km altındaki taşıtları satışı için geçerlidir.
Ekspertiz ücretini kim öder?
Sahibinden alımda genellikle alıcı öder. Bu konuyu satıcıyla önceden konuşmanız iyi olur. Galeriden alımda yasal rapor yükümlülüğü satıcı işletmeye aittir.
Ekspertiz raporu kaç gün geçerli?
Bireysel satışta yasal bir geçerlilik süresi yoktur. Rapor kontrol anındaki durumu gösterir, bu yüzden satışa en yakın tarihte yaptırılmalıdır.
Ekspertiz fiyatları ne kadar?
Fiyat seçilen pakete göre değişir. Pilot Garage İskitler'in güncel paket ve fiyatları fiyatlar sayfasında yer alır.
Pilot Garage İskitler · Zübeyde Hanım Mah. Turgut Özal 2 Blv. No:37, Altındağ / Ankara · Pazartesi–Cumartesi 07:30–18:30 · 0552 366 03 48 · Online randevu
